De Armeense genocide

 /  Nederland  /  Nederlandse pers  /  1915–1918  /  Hoe men het neutrale Nederlandsche volk tracht te stemmen voor de Entente

Nieuwe Haarlemsche Courant, 15 november 1916
Bron: Noord-Hollands Archief

Hoe men het neutrale Nederlandsche volk tracht te stemmen voor de Entente

In allerlei toonaarden en op velerlei manieren is al gesputterd tegen de propaganda, welke hier in Nederland door Duitsche agenten ten gunste van een Duitsche gezindheid zou zijn gemaakt, maar over de propaganda van Engelsche zijde, door officiëele Engelsche instellingen geleid, wordt gezwegen, alsof die niet schaden kan aan de onzijdigheid, welke het Nederlandsche volk in den grooten wereldstrijd heeft in acht te nemen.

Toch zijn er ergerlijke staaltjes van voorhanden. Zoo weten wij, dat aan onderscheiden groepen van Nederlanders in ons land, geheel gratis — dus op kosten van het Engelsche propaganda-instituut — iedere maand wordt toegezonden een geïllustreerd Engelsch oorlogstijdschrift.

Wat ons in deze juist als sterk afkeurenswaardig voorkomt, is, dat het officiëele Engelsche bureau, dat de verspreiding van die propaganda-lectuur in handen heeft — “Publicity Agent to H.B.M. Consul General”, gevestigd te Rotterdam — zich daarvoor de vrije organisatie der Nederlandsche vakvereenigingen ten dienste maakt, door ongevraagd die geschriften aan de besturen van onderscheidene onzer vakvereenigingen, ter circulatie onder de leden, toe te zenden.

En bleef het dan nog maar bij de verspreiding alleen van bedoeld geïllustreerd tijdschrift; maar ook — natuurlijk zeer partijdig geschreven — schandaal-lectuur moet voor die Engelsche propaganda dienst doen.

Door een katholieke vakvereeniging werden wij o.a. in het bezit gesteld van een lijvig boekdeel (ruim 170 bladzijden druks groot) over Armenische gruwelen, het bestuur ook ongevraagd door het Engelsche generaal-consulaat te Rotterdam toegezonden, waarin Arnold J. Toynbee (Fellow van “Balliol College” te Oxford) een weerzinwekkende beschrijving geeft van “het vermoorden van een (het Armenische) volk”.

Van Fransche zijde worden wij als overstroomd met foto's van de fronten uit Frankrijk en de koloniën en van andere voorstellingen, welke voor de Entente-propaganda nuttig kunnen zijn. Slechts op deze ééne voorwaarde, dat die foto's zullen worden opgenomen, worden ze door bemiddeling van het Fransche consulaat gratis aan de Nederlandse geïllustreerde bladen toegezonden.

Een andere wijze van propaganda voor de Entente-mogendheden zien wij ook in de filmvoorstellingen van het Somme-front, welke door de Engelsche autoriteiten worden gesanctioneerd en bevorderd.

Zelfs de opera-schouwburg is in dienst van de gealliëerden. Velen toch is het hier een doorn in het oog, dat de Nederlandsche opera uit de Hollandsche overheidskassen geen subsidie krijgt, terwijl de Fransche opera niet alleen een ontzaggelijke jaarlijksche subsidie ontvangt van de gemeente 's Gravenhage, maar bovendien daar ook het gebruik van het comedie-gebouw gratis heeft.

Nu lezen wij in “Tooneelleven”, dat niet alleen van Hollandsche zijde, maar ook de Belgische een Fransche regeering aan den heer Roosen, den directeur, een subsidie geven. Dus snijdt het mes niet van een of twee, maar zelfs van drie kanten. De “Res.bde”, die ook dit laatste feit bespreekt, vraagt zich dan ook zeer terecht af, waarom er zooveel over Duitsche propaganda geschreeuwd wordt, terwijl niemand er over kikt, dat de regeeringen de Entente-Mogendheden officiëel gelden beschikbaar stellen voor tooneelgezelschappen, die de Fransche propaganda in Nederland moeten steunen en stijven.

En nu spreken wij niet eens van de dagelijksche propaganda van de “Telegraaf” en dergelijke bladen. Heusch, wij mogen op die actie der Entente-agenten in ons land wel met alle waakzaamheid toezien, evengoed als op elke andere, die onze neutraliteit in gevaar zou kunnen brengen.

Nederlandse pers
  18 7 8–1893 ›››
  1894–1898 ›››
  1899–1904 ›››
  1 905–1909 ›››
  1 9 1 0–1 9 1 4 ›››
  1 9 1 5–1 9 1 8 ›››
  1 9 1 9–1 9 2 3 ›››
  1 924–1 940 ›››

Nederlandse spotprenten
Spotprenten
top